OPERACJE W  KOSZTORYSACH , BAZACH  RMS  i  KATALOGACH  NAKŁADÓW ( KNZ / KNR )      
       Operacje w Kosztorysach , Bazach cen RMS , Kosztorysach Wzorcowych (KNZ) wykonywane są    
    za pomocą przycisków i funkcji zawartych w paskach narzędziowych KALXEL 7 . Wszystkie zawarte w nich    
    polecenia są "inteligentne" tzn. żeby dane polecenie zostało wykonane , wystarczy aby komórka aktywna    
    znajdowała się w dowolnym miejscu obszaru którego dane makropolecenie dotyczy .    
       Operacje dotyczące całych pozycji kosztorysowych :    
    Pozycje kosztorysowe - czyli tabelki obliczające nakłady i koszty dotyczące konkretnych poszczególnych robót  
    można kopiować, wycinać (usuwać) i wstawiać . Wstawiać można nowe/puste lub skopiowane lub wycięte pozycje  
    kosztorysowe . Skopiowane lub wycięte pozycje kosztorysowe można wstawiać do tego samego lub innego arkusza  
    kosztorysowego znajdujacego się w tym samym lub innym pliku/skoroszycie . Usunięcie pozycji kosztorysowej jest  
    odwracalne poprzez przycisk "Wstaw skopiowaną/usuniętą pozycję kosztorysową" .    
       Operacje dotyczące poszczególnych nakładów RMS : r-Robocizny, m-Materiałów, mi-MateriałówInwestora
    i s-Sprzętu . Nakłady RMS - czyli pojedyńcze wiersze w pozycjach kosztorysowych i wiersze w Bazach RMS  
    można kopiować , wycinać (usuwać) , wstawiać i naklejać . Wstawiać można nowe/puste lub skopiowane lub wycięte
    wiersze/nakłady RMS . Operacje na wierszach RMS mogą być wykonywane w ramach lub pomiędzy arkuszami  
    Kosztorysów i Baz cen RMS , umieszczonymi w tym samym lub innym pliku/skoroszycie .    
       
       Kategoria danego nakładu czyli wiersza RMS może  ulec  dowolnej  zmianie poprzez zmianę wpisu  
    r , m , mi , s  - w kolumnie ustalania RMS .  (Za wyjątkiem wierszy [m] "Inne  materiały %" i prefabrykatów ,  
    które zawsze pozostają w kategorii "materiały" ) . Użycie przycisku [PF] na danym materiale skutkuje zamianą  
    materiału na "prefabrykat" od którego nie są naliczane koszty zakupu materiałów Kzm - zakłada się , że cena    
    prefabrykatu zawiera koszty jego wytworzenia , w tym również Kzm .    
       W pojedyńczej pozycji kosztorysowej może być w sumie aż do 500 wierszy z nakładami RMS .    
       1-szy wiersz RMS danej pozycji kosztorysowej jest  nieusuwalny .    
    Tylko  usunięcie  wiersza  [m] [ Inne materiały (%)] w pojedyńczej pozycji kosztorysowej jest  nieodwracalne .  
    Pozostałe wiersze można usuwać odwracalnie - cofając usunięcie poprzez  przycisk "Wstaw skopiowany/usunięty  
    nakład-wiersz RMS" .    
       
       Działanie funkcji AutoNormy "AN" : po zaktywowaniu tej funkcji przyciskiem AN istnieje możliwość    
    automatycznego ustalania kalkulacyjnej normy zużycia danego nakładu RMS (czyli zużycie na jednostkę obmiarową)
    - bez konieczności jej obliczania i wpisywania . W tym celu , w jasnozielone komórki kolumny AutoNormy wpisać  
    należy ilość zużytego nakładu (np. materiału) i nacisnąć Enter aby norma zużycia została uatomatycznie obliczona  
    i wpisana . Dezaktywacja funkcji AutoNormy polega na naciśnięciu przycisku AN/2K .    
       
       Tworząc nowy kosztorys ustalamy jego podstawowe parametry kalkulacji ustalając stawkę za roboczogodzinę ,
    procentowy narzut kosztów pośrednich (Kp liczone od R i S) , procentowy narzut kosztów zakupu materiałów  
    (Kzm liczony od materiałów wykonawcy) , procentowy narzut zysku (Z liczony od R , S i Kp) oraz procentowy narzut  
    na materiały inne-drobne (liczone od M materiałów i PreFabrykatów oraz od MI materiałów inwestora umieszczo-  
    nych w wierszach nad wierszem "Inne materiały (%)" w danej tabelce - pozycji kosztorysowej ) oraz podatek VAT .  
       W uzasadnionych przypadkach parametry kalkulacji dla konkretnej pozycji kosztorysowej (tabelki) można  
    indywidualnie zmienić dokonując wpisów w odpowiednich komórkach . Trzeba pamiętać żę dokonując ręcznego  
    wpisu liczby, konkretna komórka danych kalkulacyjnych zostaje odłączona od możliwości aktualizowania czyli  
    pobierania danych z ogólnie ustalonych parametrów kosztorysowania w danym kosztorysie .    
       Odłączone komórki można ponownie przyłączyć do komórek w których ustalane są parametry kalkulacji  
    dla całego kosztorysu . Można tego dokonać za pomocą prostego zabiegu - umieść komórkę aktywną w dowolnym  
    miejscu wiersza w którym chcesz dokonać przyłączenia i naciśnij odpowiednią funkcję znajdującą się w pasku  
    narzędziowym KALXEL , np. "Połącz z [STAWKA]"  albo "Połącz z [% Kp]" itp.    
       W celu pokazania (podświetlenia na czarno) komórek w których parametry kalkulacji kosztorysowej są inne niż  
    przyjęte w całym kosztorysie - należy włączyć funkcję "Pokaż niezgodne parametry kalkulacji" .    
    Przy wydruku kosztorysu funkcję tę należy wyłączyć.    
       
       Przycisk "Wygeneruj Zestawienie RMS dla kosztorysu" pobiera dane z kosztorysu i generuje nowy ,    
    archiwalny arkusz z posortowanym i zsumowanym zestawieniem nakładów M , MI , R i S użytych w kosztorysie ,  
    obliczając jednocześnie uśrednione wynikowe parametry które można ukryć lub pokazać .    
                                       
 
                                       
       W programie KALXEL - do zwykłego wklejania zawartości komórek - zawsze używaj funkcji wklejania  
    Wklej Specjalnie / Wartości   albo , przy włączonych makrach Kalxel , użyj skrótu klawiaturowego Ctrl+v .